Datça Yarımadası'nın köylerinde yetişen nurlu badem, 24 Kasım 2023'te coğrafi işaret tescili aldı. Tescille birlikte bademin üretim süreci de değişiyor: Datça'nın ilk kadın kooperatifi, bademi işleyip katma değer kazandıracak yeni bir tesis kurmaya hazırlanıyor. Bu gelişme, bademi Datça'nın markalaşan tarım ürünlerinden birine dönüştürüyor.
Datça Nurlu Bademi'nin Coğrafi İşaret Tescili Ne Anlama Geliyor?
Datça Nurlu Bademi, 7 Eylül 2021'de yapılan başvurunun ardından 24 Kasım 2023'te 1504 tescil numarasıyla coğrafi işaret aldı; bu tescille "nurlu badem" adını artık sadece Datça Yarımadası'nda yetişen bademler taşıyabiliyor. Tescille badem, Muğla Ticaret ve Sanayi Odası'nın yedinci, Muğla ilinin yirmi dokuzuncu coğrafi işaretli ürünü oldu. Başka bir bölgede üretilen badem, aynı adla satışa çıkamıyor.
Nurlu Badem Diğer Çeşitlerden Nasıl Ayrılır?
Nurlu badem, Ağustos ayında diğer badem çeşitlerine göre ortalama 15 gün daha geç olgunlaşıyor. Meyvesi nispeten büyük ve tatlı, kabuğu ise oldukça serttir. Bu geç olgunlaşma ve sert kabuk, bademin diğer Ege bademlerinden kolayca ayırt edilmesini sağlıyor.
Kadın Kooperatifi Bademe Nasıl Değer Katıyor?
Datça'nın ilk ve tek kadın kooperatifi olan S.S. Datça Ahi Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi, nurlu bademi işleyecek bir tesis projesi hazırladı. Proje, 2025 yılı Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı (SOGEP) kapsamında destek almaya hak kazandı. Tesis, Muğla Büyükşehir Belediyesi'ne ait bir arazide kurulacak; burada coğrafi işaretli bademden badem lokumu ve kurabiye gibi ürünler üretilmesi planlanıyor. Proje tamamlandığında badem, köyden çıkmadan işlenip paketlenen bir ürüne dönüşecek.
Datça'ya Ne Zaman Gidilmeli?
Badem hasadını görmek isteyenler Ağustos sonu ile Eylül başını tercih etmeli; nurlu badem bu dönemde diğer çeşitlerden daha geç olgunlaştığı için ağaçlarda hâlâ meyve bulunuyor. Datça merkezini ve badem satan köy pazarlarını dolaşmak için yarım gün yeterli, yarımadanın ucundaki Knidos'u da eklemek isteyenlerin tam gün ayırması daha rahat olur. Datça Yarımadası'na giden yol Marmaris'in ötesinde uzun ve virajlı bir kara yolculuğu gerektiriyor, bu yüzden sabah erken çıkmak hem trafikten hem öğleden sonranın sıcağından kaçınmak için daha rahat bir seçenek. Köy pazarlarında ve küçük üreticilerde çoğunlukla nakit geçerli, yanınızda bulundurun.
Bu Gezi Kimin İçin Uygun?
Badem bahçelerini ve köy pazarlarını merak eden, yavaş bir tempoda gezmek isteyen ziyaretçiler için bu rota uygun. Tekerlekli sandalye ile hareket edenler için yarımadadaki eğimli ve taşlık köy yolları zorlayıcı olabilir.
Datça'yı Hangi Rotayla Birleştirebilirsiniz?
Datça Yarımadası, aynı güne Marmaris üzerinden bağlanabilecek bir rotada yer alıyor. İzmir Havalimanı'ndan Marmaris güzergahı ile gelen ziyaretçiler, badem bahçelerinin yanı sıra yarımadanın ucundaki Knidos Antik Kenti'ni de görebiliyor.
Marmaris'ten Datça'ya geçiş tek bir kara yoluyla yapılıyor, bu nedenle güzergahı günün ilk yarısına planlamak kalan vakti koylarda geçirmeye imkân veriyor. Marmaris'te nerede kalınacağını ve Datça'da koylar ile Knidos'u nasıl gezeceğinizi ayrı yazılarımızda bulabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Nurlu badem yıl boyunca bulunabilir mi?
Kurutulmuş badem ise Datça'daki köy pazarlarında ve yerel üreticilerde yıl boyunca satılıyor.
Badem bahçeleri turistlere açık mı?
Bahçeler özel üretim alanı olduğundan organize bir ziyaret programı yok; badem en kolay köy pazarlarında görülüp tadılabiliyor.
Yeni badem işleme tesisi ziyarete açılacak mı?
2025 SOGEP desteğiyle onaylanan proje üretim amacıyla hazırlanıyor; kamuya açık bir ziyaretçi turu planı duyurulmadı.
Datça'ya havalimanından nasıl gidilir?
Datça'ya özel transferle gitmek isteyenler rezervasyon sayfamızdan araç planlayabilir; yarımadaya giden yol Marmaris üzerinden uzun ve virajlı bir kara yolculuğu gerektiriyor.